Thứ Sáu, 3 tháng 4, 2026

BÀI GIẢNG VỀ CUỘC THƯƠNG KHÓ

 

BÀI GIẢNG VỀ CUỘC THƯƠNG KHÓ của Thánh Lêô Cả

Lễ kính Cuộc Thương Khó của Chúa, ngày lễ mà chúng ta hằng mong đợi và mà cả thế giới cũng có thể khát khao, nay đã đến, và niềm vui thiêng liêng dạt dào ấy không cho phép chúng ta giữ im lặng.

Dù thật khó để nhiều lần nói về cùng một đề tài cho xứng hợp và đầy đủ, vị linh mục cũng không được phép từ chối ban cho dân Chúa lời giáo huấn qua bài giảng về mầu nhiệm cao cả của lòng thương xót Thiên Chúa. Chính đề tài này, vì không thể nào diễn tả cho thấu, lại giúp cho người giảng có thể cất lời; và điều được nói ra sẽ không hoàn toàn vô ích, bởi lẽ điều ấy không bao giờ có thể được nói cho đủ.

Vậy, xin sự yếu hèn của con người hãy nhường chỗ cho vinh quang Thiên Chúa, và luôn nhìn nhận mình không xứng đáng để khai triển những công trình đầy lòng thương xót của Người. Chúng ta hãy suy niệm, rồi nhận ra mình không hiểu thấu; hãy cố gắng diễn tả, rồi nhận ra lời nói mình bất lực: bởi lẽ thật tốt khi ngay cả những tư tưởng đúng đắn nhất của chúng ta về sự cao cả của Chúa vẫn còn là chưa đủ.

Vì nhớ lời vị ngôn sứ đã nói: “Hãy tìm kiếm Chúa và nên mạnh mẽ; hãy luôn tìm kiếm thánh nhan Người”, không ai được nghĩ rằng mình đã tìm thấy tất cả những gì mình kiếm tìm, kẻo người ấy sẽ ngừng tiến lại gần nếu thôi cố gắng.

Và giữa mọi công trình của Thiên Chúa khiến con người phải kinh ngạc chiêm ngắm, điều gì vừa làm chúng ta vui mừng vừa khiến chúng ta bối rối cho bằng Cuộc Thương Khó của Đấng Cứu Thế? Chúng ta có thể suy niệm về quyền năng toàn năng của Người, quyền năng đồng bản thể và ngang bằng với Chúa Cha; nhưng nơi Thiên Chúa, sự khiêm hạ còn đáng kinh ngạc hơn quyền năng, và sự tự hủy hoàn toàn của uy linh Thiên Chúa còn khó hiểu hơn việc thân phận tôi tớ được nâng lên trong Người.

Tuy nhiên, chúng ta được trợ giúp rất nhiều để hiểu điều này khi nhớ rằng, dù Đấng Tạo Hóa và thụ tạo, Thiên Chúa bất khả xâm phạm và xác phàm có thể chịu đau khổ hoàn toàn khác biệt nhau, nhưng các đặc tính của cả hai bản tính lại gặp gỡ trong cùng một Ngôi vị là Đức Kitô; vì thế, trong cả những hành động biểu lộ sự yếu đuối lẫn quyền năng, sự hạ mình và vinh quang đều thuộc về cùng một Ngôi vị.

Trong quy luật đức tin ấy, anh chị em thân mến, là điều chúng ta đã lãnh nhận ngay từ đầu trong Kinh Tin Kính, dựa trên thẩm quyền giáo huấn của các Tông đồ, chúng ta tuyên xưng rằng Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, Đấng chúng ta gọi là Con Một của Thiên Chúa là Cha toàn năng, đã được sinh ra bởi Đức Trinh Nữ Maria nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần.

Chúng ta cũng không hề phủ nhận uy linh của Người khi tuyên xưng niềm tin vào việc Người chịu đóng đinh, chịu chết và sống lại ngày thứ ba. Bởi lẽ tất cả những gì thuộc về Thiên Chúa và tất cả những gì thuộc về con người đều được nên trọn trong nhân tính và thiên tính của Người; để nhờ sự kết hợp giữa bản tính có thể chịu đau khổ và bản tính bất khả đau khổ, quyền năng của Người không bị suy giảm bởi sự yếu đuối, cũng như sự yếu đuối của Người không bị quyền năng nuốt chửng.

Thánh Tông đồ Phêrô đã được khen ngợi cách chính đáng vì đã tuyên xưng sự hiệp nhất ấy. Khi Chúa hỏi các môn đệ hiểu gì về Người, ngài đã đi trước những người khác mà thưa rằng: “Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống.” Điều ấy, ngài không nhận biết nhờ xác thịt và máu huyết, vốn có thể làm lu mờ cái nhìn của mình, nhưng nhờ Thần Khí của Chúa Cha hoạt động trong trái tim đầy đức tin của ngài. Nhờ đó, để chuẩn bị cai quản toàn thể Hội Thánh, trước hết ngài phải học điều mình sẽ giảng dạy; và để củng cố đức tin mà ngài sẽ rao giảng, ngài lãnh nhận lời bảo đảm này: “Con là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi.”

Vì thế, sức mạnh của đức tin Kitô giáo, được xây dựng trên tảng đá không thể lay chuyển và không sợ quyền lực sự chết, tuyên xưng một Chúa Giêsu Kitô vừa là Thiên Chúa thật vừa là người thật. Đức tin ấy cũng tin rằng Người là Con Đức Trinh Nữ, nhưng đồng thời là Đấng tạo dựng nên chính Mẹ mình; được sinh ra vào thời sau hết, nhưng lại là Đấng tạo thành thời gian; là Chúa của mọi quyền năng, nhưng lại thuộc dòng giống phải chết; vô tội, nhưng đã bị hiến tế vì các tội nhân trong hình dạng xác phàm tội lỗi.

Để giải thoát nhân loại khỏi xiềng xích của tội lỗi đưa đến sự chết, Người đã che giấu quyền năng uy linh của mình khỏi tên quỷ dữ đang cuồng nộ, và chống lại nó bằng chính bản tính yếu đuối và khiêm hạ của chúng ta. Bởi nếu kẻ thù tàn bạo và kiêu ngạo ấy biết được kế hoạch của lòng thương xót Thiên Chúa, hẳn nó đã tìm cách làm dịu lòng người Do Thái hơn là kích động họ bằng lòng căm ghét bất công, kẻo nó mất quyền trên tất cả những kẻ bị nó giam cầm khi tấn công sự tự do của Đấng chẳng hề mắc nợ nó điều gì.

Vì thế, nó đã bị đánh bại bởi chính sự ác độc của mình: nó đã giáng hình phạt trên Con Thiên Chúa, nhưng hình phạt ấy lại trở thành phương thuốc chữa lành cho mọi con cái loài người. Nó đã đổ máu công chính, nhưng máu ấy lại trở nên giá chuộc và chén cứu độ cho sự đền tội của thế gian.

Chúa đã chấp nhận điều Người muốn, theo ý định của chính Người. Người để cho con người trong cơn điên loạn đặt tay gian ác trên Người, những bàn tay mà, trong khi gây nên chính sự hủy diệt của mình, lại phục vụ công trình của Đấng Cứu Chuộc.

Nhưng lòng thương xót của Người dành cho chính những kẻ giết mình còn lớn lao đến mức Người đã cầu xin Chúa Cha trên thập giá, không phải để báo thù nhưng để tha thứ cho họ, khi nói: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34).

Lời cầu nguyện ấy có sức mạnh đến nỗi trái tim của nhiều người từng nói: “Máu nó cứ đổ xuống đầu chúng tôi và con cháu chúng tôi” (Mt 27,25), đã được biến đổi nhờ lời rao giảng của Thánh Tông đồ Phêrô. Chỉ trong một ngày, khoảng ba ngàn người Do Thái đã lãnh nhận bí tích Rửa Tội. Tất cả họ đều “đồng tâm nhất trí”, và nay sẵn sàng chết vì Đấng mà trước đây họ đã đòi đóng đinh.

Sự tha thứ ấy, tên phản bội Giuđa đã không đón nhận được. Hắn, “đứa con hư mất”, kẻ mà quỷ dữ đứng bên hữu, đã trao mình cho tuyệt vọng trước khi Đức Kitô hoàn tất mầu nhiệm cứu chuộc phổ quát. Vì Chúa đã chết cho những kẻ tội lỗi, nên có lẽ ngay cả hắn cũng có thể được cứu độ, nếu hắn đã không vội đi treo cổ.

Nhưng trái tim độc ác ấy, lúc thì chìm trong trộm cắp, lúc thì phản bội, chưa bao giờ đón nhận những dấu chỉ lòng thương xót của Đấng Cứu Thế. Đôi tai gian ác ấy đã từng nghe Chúa nói: “Ta không đến để kêu gọi người công chính, nhưng để kêu gọi người tội lỗi”, và “Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất”; thế nhưng hắn không hiểu được lòng nhân từ của Đức Kitô, Đấng không chỉ chữa lành những bệnh tật thân xác mà còn chữa lành những tâm hồn bị thương tích.

Người đã nói với kẻ bại liệt: “Này con, hãy vững lòng, tội con đã được tha rồi”; và với người phụ nữ ngoại tình: “Ta cũng không kết án chị đâu. Hãy đi, và từ nay đừng phạm tội nữa.” Trong mọi việc, Người cho thấy rằng Người đến như Đấng Cứu Thế chứ không phải như Đấng xét xử thế gian.

Nhưng tên phản bội gian ác ấy đã từ chối hiểu điều đó và quay lại chống chính mì nh, không phải trong sự thống hối nhưng trong tuyệt vọng. Vì thế, kẻ đã bán Đấng là nguồn sự sống cho những kẻ giết Người, ngay cả trong cái chết cũng còn gia tăng tội lỗi dẫn hắn đến án phạt.

Do đó, những gì mà các nhân chứng gian dối, các thủ lãnh độc ác của dân chúng và các tư tế gian ác đã làm đối với Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, qua bàn tay của một vị tổng trấn hèn nhát và một toán lính vô tri, vừa là nỗi kinh hoàng vừa là niềm vui của mọi thời đại.

Vì dù thập giá của Chúa là một phần trong ý định độc ác của người Do Thái, nhưng nhờ Đấng mà họ đã đóng đinh, thập giá ấy lại đầy quyền năng kỳ diệu. Cơn cuồng nộ của dân chúng nhắm vào một người, nhưng lòng thương xót của Đức Kitô dành cho toàn thể nhân loại. Điều mà sự độc ác của họ gây nên, Người đã tự nguyện chịu đựng, để công trình của ý muốn đời đời của Người được hoàn tất qua chính tội ác mà họ tự do thực hiện.

Và như thế, toàn bộ diễn tiến của các sự kiện, như đã được kể lại đầy đủ trong các sách Tin Mừng, phải được các tín hữu đón nhận theo cách này: nhờ niềm tin vững chắc vào những gì đã xảy ra trong thời Cuộc Thương Khó của Chúa, chúng ta hiểu rằng không những ơn tha thứ tội lỗi đã được Đức Kitô thực hiện, mà cả những đòi hỏi của công lý cũng đã được thỏa mãn.

Nhưng để khảo sát điều này đầy đủ hơn, với ơn Chúa trợ giúp, chúng ta hãy dành phần ấy lại cho ngày thứ tư trong tuần.

Chúng ta tin tưởng rằng ân sủng Thiên Chúa, nhờ lời cầu nguyện của anh chị em, sẽ giúp chúng ta hoàn thành điều chúng ta đã hứa, nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Amen.

Source: The Catholic Herald

Không có nhận xét nào: